- Phật Giáo dưới mắt
nhà trí thức
- Tác Giả: HT.
K.Sri Dhammananada
Dịch Giả: Tỳ Kheo Thích Tâm Quang
Phần II
[03]
LUÂN LÝ
DÂN CHỦ
Phật giáo hoạt động dân chủ, Phật
giáo gìn giữ dân chủ trong tôn giáo, dân chủ trong xã hội và dân chủ
trong chính trị.
- Tiến Sĩ Ambedkar
CON NGƯỜI ÐẠO ÐỨC KỲ TÀI
Trên quả địa cầu này, Ngài đem
ý nghĩa những chân lý giá trị trường cữu và thúc đẩy đạo đức tiến
bộ không chỉ cho riêng Ấn độ mà cho cả nhân loại. Ðức Phật là một
nhà đạo đức vĩ đại kỳ tài chưa từng thấy có trên hoàn vũ.
- Albert Schweizer,
một nhà lãnh đạo triết học Tây Phương
VĂN HÓA THẾ GIỚI.
Phật giáo đã mang lại sự tiến bộ
cho thế giới văn minh và văn hóa chính đáng nhiều hơn bất cứ ảnh hưởng
nào khác trong tiến trình nhân loại.
- H.G. Wells
[04]
ÐỘ LƯỢNG - HÒA BÌNH - TÌNH THƯƠNG
ÐỂ ÐẠT ÐƯỢC HÒA BÌNH
Câu hỏi tự nó nêu lên là thông
điệp vĩ đại của đức Phật có thể áp dụng được bao xa trên thế giới
ngày nay? Có lẽ có thể áp dụng được, có lẽ cũng không thể áp dụng
được; nhưng nếu chúng ta theo đúng những nguyên tắc do đức Phật đề
ra, rồi chúng ta sẽ đạt được hòa bình và an lạc cho thế giới.
- Tổng thống Nehru
TRÍ TUỆ LÀ THANH GƯƠM CÒN VÔ MINH
LÀ KẺ THÙ
Chưa có một trang lịch sử nào của
Phật giáo bị xóa nhạt bởi ánh sáng của ngọn lửa của tòa án dị
giáo hay bị bôi đen bởi làn khói dị giáo hay các nơi thị tứ vô tín ngưỡng
bốc cháy, hay bị nhuộm đỏ với máu của các nạn nhân vô tội vì hận
thù tôn giáo. Phật giáo chỉ dùng một thanh gươm, đó là gươm Trí tuệ
và chỉ thừa nhận kẻ thù, đó là Vô minh. Ðó là chứng tích của lịch
sử không thể chối cãi được.
- Giáo sư Bapat
"2500 Năm của Phật giáo"
KHÔNG MỘT LỜI THÔ BẠO
Không một lời thô bạo nào được
thấy thốt ra từ nơi đức Phật trong cơn tức giận, chưa từng có một lời
thô bạo được thấy trên môi đức Phật kể cả trong lúc tình cờ.
- Tiến Sĩ S. Radhakrishnan
TẬP LUYỆN TRÍ TUỆ VÀ TỪ BI
Dường như người thanh niên bất
diệt, hiền lành, ngồi khoanh chân trên hoa sen thanh tịnh với bàn tay phải
dơ lên như khuyên nhủ như trả lời: "Nếu con muốn thoát khỏi sự
đau khổ và sợ hãi, con hãy luyện tập trí tuệ và từ bi".
- Anatole France
KHÔNG CÓ NGƯỢC ÐÃI
Với tôi, không có một tài liệu
nào trong tất cả lịch sử dài đằng đẳng của Phật giáo qua nhiều thế
kỷ mà các tín đồ Phật giáo tuy trong thời gian dài tột bực như vậy mà
có một sự ngược đãi nào của người phật tử đối với những người
có niềm tin khác.
- Giáo sư Rhys Davids
[05]
VỊ TRÍ CỦA CON NGƯỜI TRONG PHẬT
GIÁO
CON NGƯỜI TẠO LUẬT CHO THIÊN
NHIÊN
Luật trong khoa học là một sản phẩm
cần thiết cho nhân loại và không có nghĩa xa con người còn có ý nghĩa
nhiều hơn trong lập luận cho thiên nhiên hơn là ngược lại thiên nhiên tạo
luật cho con người.
- Giáo Sư Karl Pearson
CON NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ MỘT SẢN
PHẨM LÀM SẴN
Con người ngày nay là kết quả của
việc lập đi lập lại cả triệu triệu lần tư tưởng và hành động.
Con người hình thành và vẫn tiếp tục hình thành như vậy. Cá tính của
con người được tiền định bởi sự chọn lựa của chính mình, tư tưởng,
hành động do mình chọn lựa bằng thói quen.
- Hòa thượng Piyadassi
CON NGƯỜI CÓ THỂ TỰ LẬP
Phật giáo giúp con người có thể
tự lập và khích lệ lòng tự tin và nghị lực.
-Hòa thượng Narada Maha Thera,
"Phật giáo yếu lược"
CON NGƯỜI CÓ THỂ THOÁT KHỎI SỰ
HỦY DIỆT.
Con người vĩ đại hơn sức mạnh
mù quáng của thiên nhiên vì lẽ cả đến khi nghĩ rằng con người bị hủy
diệt bởi những sức mạnh ấy, con người vẫn giữ được cao cả hơn bằng
sự hiểu biết các sức mạnh ấy. Lại nữa, Phật giáo mang sự thật xa hơn
nữa: Phật giáo cho thấy bằng phương thức hiểu biết, con người cũng có
thể kiểm soát được mọi trạng huống của mình. Con người có thể ngưng,
thoát khỏi bị nghiền nát bởi sức mạnh thiên nhiên và sử dụng những
luật của sức mạnh thiên nhiên để tự mình đứng lên chống đỡ.
- Pascal
[06]
LINH HỒN
TIN TƯỞNG VÀO LINH HỒN LÀ NGUYÊN
NHÂN CỦA TẤT CẢ MỌI PHIỀN NÃO.
Phật giáo đ?ng duy nhất trong lịch
sử tư tưởng nhân loại bác bỏ sự hiện hữu của cái gọi là linh hồn,
bản ngã, hay Atman. Theo giáo lý của đức Phật, quan niệm bản ngã là một
tín ngưỡng ảo tưởng sai lầm không đi đôi với thực tế và tạo ra tư
tưởng có hại, cho là "ta" hay "của ta" như tham đắm ích
kỷ, dục vọng, luyến ái, thù hận, ác ý, tự kiêu, ngạo mạn, vị kỷ
và các tật đố hoen ố khác, nhơ bẩn và rắc rối. Ðó là nguồn gốc của
các phiền não trên thế giới từ những mâu thuẫn cá nhân đến chiến
tranh giữa các nước. Tóm lại, vì quan điểm sai lầm nầy mà tất cả những
tội lỗi trên thế giới đã xảy ra.
- Hòa thượng Tiến sĩ W. Rahula ,
"Ðức Phật dạy gì"
ÐỜI SỐNG SAU CÁI CHẾT KHÔNG PHẢI
LÀ HUYỀN BÍ.
Sự khác biệt của tử và sanh chỉ
là giây phút cuối cùng của tư tưởng: lúc tư tưởng cuối cùng của đời
sống này tạo thành điều kiện cho tư tưởng đầu tiên trong cái gọi là
đời sống kế tiếp, mà nói cho đúng ra, chỉ là sự tiếp nối một loạt
như vậy. Trong chính đời sống của nó, cũng vậy, giây phút tối hậu của
tư tưởng tạo điều kiện cho tư tưởng kế tiếp. Cho nên từ quan điểm
của người phật tử, câu hỏi về đời sống sau khi chết không phải là
một huyền bí to lớn, và người phật tử không bao giờ lo lắng về vấn
đề này.
- Hòa thượng Tiến Sĩ W. Rahula ,
"Ðức Phật dạy gì"
[07]
PHẬT GIÁO VÀ KHOA HỌC
PHẬT GIÁO VÀ KHOA HỌC HIỆN ÐẠI.
"Tôi đã thường nói, và tôi sẽ
nói mãi, nói nữa Phật giáo và khoa học hiện đại có quan hệ tinh thần
khăng khít."
- Sir Edwin Arnold
PHẬT GIÁO ÐƯƠNG ÐẦU VỚI KHOA HỌC.
Nếu có một tôn giáo nào có thể
đương đầu với nhu cầu khoa học hiện đại thì tôn giáo đó phải là
Phật giáo.
- Albert Einstein
MỘT TINH THẦN KHOA HỌC.
Phật giáo, ngược lại, là một hệ
thống tư tưởng, một tôn giáo, một tinh thần khoa học, một lối sống hữu
lý, thực dụng và bao quát. Trong 2500 năm Phật giáo đã thỏa mãn nhu cầu
tinh thần của gần một phần ba nhân loại. Tôn giáo này lôi cuốn Tây phương,
nhấn mạnh về lòng tự tin đi đôi với độ lượng về một số quan điểm
khác, bao gồm khoa học, tôn giáo, triết học, tâm lý học, đạo đức và
mỹ thuật, nhắm vào riêng con người là kẻ sáng tạo ra chính đời nay của
mình và cũng chính mình là người phác họa ra số mạng của mình.
- Christmas humpreys
KHOA HỌC CHẤM DỨT CHỖ PHẬT GIÁO
BẮT ÐẦU
Khoa học không thể đưa ra sự
đoan quyết. Nhưng Phật giáo có thể đương đầu với sự thách thức của
nguyên tử nên kiến thức siêu phàm của Phật giáo bắt đầu là chỗ kết
thúc của khoa học. Như vậy đủ rõ ràng cho bất cứ ai nghiên cứu Phật
giáo. Vì vậy, qua Thiền định Phật giáo, những phần tử cấu tạo
nguyên tử đã được nhìn và cảm thấy, sự phiền muộn, hay bất toại
nguyện (hay Dukkha, Khổ) "Hiện ra hay mất đi" (tùy theo nguyên nhân)
do chính chúng tạo ra với cái mà chúng ta gọi là "linh hồn" hay
"atma" ảo tưởng của Sakkayaditthi nói đến trong giáo lý của đức
Phật.
-Egerton C Baptist,
"Khoa học Tối thượng của đức Phật"
NHÂN QUẢ THAY VÌ THƯỞNG PHẠT
Theo đức Phật, thế giới không phải
được cấu tạo như người ta tưởng. Người phật tử tin tưởng hợp lý
vào nghiệp (Kamma), nghiệp tự tác động và nói lên nhân và quả thay vì
thưởng phạt.
- Một Văn Hào.
[08]
NIẾT BÀN LÀ GÌ?
SỰ GIẢI THOÁT KHÔNG CẦN ÐẾN THƯỢNG
ÐẾ
Lần đầu tiên trong lịch sử thế
giới, đức Phật tuyên bố sự giải thoát, mỗi con người có thể đạt
được do chính bản thân mình trong đời sống của mình trên thế giới
mà không cần đến sự giúp đỡ của Thượng đế hay thánh thần nào.
Ngài nhấn mạnh về giáo lý như lòng tự tin, thanh tịnh, nhã nhặn, giác
ngộ, an lạc và lòng thương yêu nhân loại. Ngài cũng nhấn mạnh đến sự
cần thiết của kiến thức, vì không có trí tuệ thì siêu linh nội tâm
không xâm nhập trong đời sống của Ngài được.
- Giáo Sư Eliot ,
"Phật giáo và Ấn Ðộ giáo"
ÐỨC PHẬT VÀ SỰ GIẢI THOÁT.
Ðức Phật không giải thoát con người,
nhưng Ngài dạy con người phải tự chính mình giải thoát lấy mình, như
chính Ngài đã tự giải thoát lấy Ngài. Con người chấp nhận giáo lý của
Ngài là chân lý, không phải giáo lý này đến từ nơi Ngài, nhưng vì lòng
xác tín cá nhân, thức tỉnh bởi những lời Ngài dạy, trỗi dậy bởi
ánh sáng trí tuệ của chính mình.
- Tiến Sĩ Oldenburg,
Một học giả Ðức.
[09]
ÐỨC TIN
ÐỨC PHẬT KHÔNG ÐÒI HỎI PHẢI
TIN
Ðức Phật không chỉ nhận thức
được sự thực tối cao, Ngài cũng có biểu lộ kiến thức cao cả của
Ngài, kiến thức cao hơn tất cả kiến thức của các "Thần linh và Người".
Kiến thức của Ngài rất rõ ràng và độc lập không liên can gì đến thần
thoại và hoang đường. Tuy nhiên, nơi đây lại còn cho thấy một hình thức
vững vàng, tự nó biểu lộ được một cách rõ ràng và hiển nhiên để
cho con người có thể theo Ngài. Vì lý do đó, đức Phật không đòi hỏi
phải tin nhưng hứa hẹn kiến thức.
- George Grimm,
"Giáo Lý của đức Phật"
[10]
PHẬT GIÁO VÀ CÁC TÔN GIÁO KHÁC
HẬU PHẬT GIÁO: ẤN ÐỘ GIÁO
Phật giáo gây ảnh hưởng, cải tiến,
biến đổi và làm sung mãn lại Ấn độ giáo trong nhiều đường lối và
kinh thánh của Ấn độ giáo. Các đường lối của Ấn độ giáo được
coi là hậu Phật giáo. Tiền giả thuyết về triết lý Ấn độ trong giáo
lý Karma (Nghiệp) và tái sanh vào cùng với hệ thống Tiền Phật giáo đã
đạt đến mức phát triển tối đa từ văn hóa Phật giáo và đã được
thiết lập trên căn bản triết lý.
- Tiến Sĩ S. N. Dasgupta
ÐẠO ÐỨC PHỔ QUÁT
Trước khi Phật giáo ra đời, không
có một tôn giáo nào của Ấn độ được nói đến là đã có thể thiết
lập một hệ thống đạo đức và tôn giáo được phổ biến rộng rãi
có giá trị cho tất cả.
- Tiến Sĩ S.N. Dasgupta
PHẬT GIÁO LÀ PHẬT GIÁO
Phật giáo và Jainism chắc chắn
không phải là Ấn độ giáo (Hindu) và cũng không phải là Vedic Dharma (Vệ
đà). Ðúng vậy, Phật giáo phát sinh tại Ấn độ và là một phần trong
toàn bộ đời sống văn hóa và triết học của Ấn. Tín đồ đạo Phật
hay Jaina là trăm phần trăm sản phẩm tư tưởng và văn hóa Ấn. Ấn độ
giáo (Hindu) dù được tin tưởng cũng không được xem như là toàn bộ đời
sống văn hóa và triết học của Ấn độ. Thật là hoàn toàn nhầm lẫn
khi cho rằng văn hóa Ấn là văn hóa Ấn độ giáo (Hindu).
- Tổng thống Nehru ,
"Khám phá Ấn độ"
MÓN NỢ ÐỜI ÐỜI ÐỐI VỚI ÐỨC
PHẬT
Với ý kiến thận trọng của tôi,
phần giáo lý chủ yếu của đức Phật hiện nay hình thành một phần của
toàn bộ Ấn độ giáo (Hindu). Ngày nay người Ấn độ giáo (Hindu) tại Ấn
không thể tìm được dấu vết của đạo mình; và đi sau sự cải tổ to
lớn của đức Phật Cồ Ðàm đã ảnh hưởng Ấn độ giáo. Bởi sự hy
sinh vô biên, bởi sự từ bỏ phi thường (thế tục), bởi sự thanh tịnh
không tỳ vết trong cuộc đời của Ngài, Ngài đã để lại một ấn tượng
không thể nào quên được cho Ấn độ giáo và Ấn độ giáo nhớ ơn đời
đời vị thầy vĩ đại này.
- Mohandas Gandhi ,
"Maha Bodhi"
TÔN GIÁO CÓ ƯU THẾ.
Một hệ thống không biết đến
Thượng đế theo lối Tây phương; một hệ thống chối bỏ linh hồn của
con người; một hệ thống coi đức tin bất tử là sai lầm; một hệ thống
không nhận sự hữu hiệu nào của cầu nguyện và hy sinh, một hệ thống
khuyên con người không trông cậy vào đâu cả mà trông vào những cố gắng
của chính mình để giải thoát; một hệ thống mà thanh tịnh nguyên thủy
của nó không biết gì về lời nguyện, phục tùng và chưa bao giờ tìm sự
giúp đỡ của bàn tay thế tục, đã được truyền bá nhanh chóng đáng kể
trên thế giới từ thời thượng cổ cho tới bây giờ; một hệ thống dù
có pha tạp những dị đoan ép buộc, vẫn là một tín điều ưu việt của
phần lớn nhân loại.
- T.H.Huxley
QUAN NIỆM PHẬT GIÁO VỀ TỘI LỖI
Quan niệm về tội lỗi của Phật
giáo khác hẳn với người Cơ đốc giáo. Với tín đồ Phật giáo, tội lỗi
chỉ là vô minh hay ngu si. Một người hung ác là một người ngu si. Kẻ phạm
tội không cần đến trừng phạt mà cần được giáo hóa nhiều. Người
đó không phải bị coi là "Vi phạm mạng lịnh của Thượng đế"
hay như một kẻ phải cầu xin lòng lân mẫn, tha thứ của Thượng đế. Tốt
hơn và cần thiết hơn cho người bạn phạm tội kia biết lẽ phải của
con người. Người phật tử không tin là người phạm tội có thể thoát
được hậu quả bởi tội lỗi gây ra bằng cách van vái cầu nguyện với
Thượng Ðế.
-John Walters,
"Tinh thần không bị giao động"
THẦN LINH CẦN SỰ GIẢI THOÁT.
Lần đầu tiên trong lịch sử loài
người, đức Phật khuyến dụ, khẩn cầu và kêu gọi con người không
nên làm hại một sanh mạng, không nên dâng lời cầu nguyện, lời ca tụng,
hay hy sinh (sanh mạng) cho các Thần linh. Với tất cả tài hùng biện trong lệnh
truyền của Ngài, đấng Vô Thượng Sư có lần hùng hồn tuyên bố là Thần
linh, nói cho đúng, cũng cần đến sự giải thoát cho mình họ.
- Giáo Sư Rhys Dadis
[11]
THẾ GIỚI VÀ VŨ TRỤ
THẾ GIỚI KHÔNG TOÀN BÍCH
Ðức Phật không giận hờn với thế
gian. Ngài nghĩ là thế gian không phải là độc ác, bất trị mà là vô thường
và mê muội. Ngài phiền não đôi chút về những người không nghe theo
Ngài nhưng Ngài cũng không biểu lộ tinh thần khó chịu.
- Giáo sư Elliot ,
"Phật giáo và Ấn độ giáo"
MỘT TRẬN CHIẾN VĨ ÐẠI
Toàn thể vũ trụ là một chiến trường
rộng lớn. Chiến trận khắp nơi. Thế giới không có gì ngoài cuộc đấu
tranh vô vọng chống lại các vi trùng của các bệnh khủng khiếp, giữa
phân tử chống lại phân tử, giữa nguyên tử chống lại nguyên tử, giữa
điện tử chống lại điện tử. Tư tưởng cũng là bãi chiến trường. Các
hình thức (sắc), âm thanh, vị giác... là kết quả sự phản công và giao
chiến. Chính sự hiện hữu của chiến tranh cho thấy có một trạng thái
Hòa bình Toàn hảo. Ðó gọi là Nibbana (Niết bàn).
-Hòa thượng Narada Maha Thera,
"Lý tưởng Bồ Tát"
Giới
thiệu tổng quát | Phần I
| Phần II