- SƠ
LƯỢC VỀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA
- GIÁO
DỤC PHẬT GIÁO ĐÀI LOAN
- Du
học tăng tại Đại Loan
I.
CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN
CHÍNH CỦA PHẬT GIÁO ĐÀI LOAN :
Phật giáo
Đài Loan phát triển qua bốn giai đoạn sau :
1) Thời
kỳ Phật giáo được truyền đến Đài Loan :
Sự tín ngưỡng
Phật giáo tại Đài Loan bắt nguồn từ những di dân hai tỉnh Phúc Kiến
và Quảng Đông vào thời Minh – Thanh. Nhưng vào thời kỳ đầu này Phật
giáo chỉ chú trọng đến việc cầu phước, tiêu tai, sự tu tập chủ yếu
là của các cá nhân đơn lẻ, chứ chưa có những hoạt động mang tính Tăng
đoàn ở qui mô lớn.
2) Thời
kỳ Nhật hoá Phật giáo :
Sau điều
ước Mã Quan, người Nhật xâm chiếm và thống trị Đài Loan, từ đó những
hoạt động của Tu Viện Phật Giáo Đài Loan đã thể hiện rõ nét hiện tượng
Nhật Bản hóa Phạât giáo Đài Loan .
3) Thời
kỳ chánh hiển Phật giáo :
Năm Dân Quốc
34 ( 1945) Đài Loan quang phục ( trở về lại với Trung Hoa). Các cao tăng từ
Đại Lục tới Đài Loan hoằng hoá, những vị này dựa trên tinh thần
tùng lâm và qui phạm truyền thống để trùng kiến Giới pháp và chế độ
tăng lữ Phật Giáo Trung Quốc, Giáo Pháp Phật Đà bắt đầu chánh hiển
ở Đài Loan.
4) Thời
kỳ hoằng dương Phật giáo :
Hai mươi,
ba mươi năm gần đây các tông môn Phật giáo Đài Loan không ngừng được
thành lập, biểu hiện của thời kỳ hưng thịnh với xu hướng hòa nhập
vào xã hội, phổ tế dân gian, lấy mục tiêu tạo phước nhân quần, tịnh
hoá quốc độ làm tông chỉ hoằng pháp của Phật giáo Đài Loan.
Nguyên nhân
chủ yếu thúc đẩy sự hưng thịnh của Phật giáo Đài Loan ngoài công đức
của các cao tăng từ Đại Lục sang Đài Loan hoằng hoá ra, một động lực
quyết định khác là giới Phật giáo thành lập Phật học viện các cấp
thúc đẩy nền giáo dục Phật giáo làm nền tảng vững chắc cho sự hưng
thịnh của Phật giáo Đài Loan. Phật giáo ở Đài Loan phổ cập và đi sâu
vào mọi tầng lớp trong xã hội làm cho Phật giáo và thời đại kết hợp
thành một khối như hiện nay như vậy là nhờ vai trò quan trọng của việc
phát triển ngành giaó dục trong giới Phật giáo, thành lập Phật học viện
đào tạo Tăng tài và truyền bá giáo lý Phật giáo.
II.
ĐẶC ĐIỂM CỦA GIÁO DỤC
PHẬT GIÁO ĐÀI LOAN :
Từ thời
Dân quốc (sau năm 1949) giới Phật giáo đã không ngừng thành lập các cơ
cấu tổ chức giáo dục với những bước đột phá vượt ngoài phương pháp
giáo dục truyền thống tùng lâm trước đây, hấp thụ những đặc sắc của
chế độ giáo dục hiện đại. Khi thời cơ chín mùi, có sự hậu thuẫn của
nhà nước, các Phật học viện được thành lập kết hợp lối giáo dục
hiện đại với giáo dục truyền thống tùng lâm hình thành nên đặc
trưng lớn của nền giáo dục Phật giáo hiện đại
III.
HÌNH THÁI CỦA CÁC PHẬT HỌC
VIỆN Ở ĐÀI LOAN :
Phật học
viện là cơ cấu giáo dục nội bộ của Phật giáo, với mục tiêu chủ yếu
là đào luyện nhân tài hoằng pháp và nâng cao trình độ giáo dục Phật
giáo cho quần chúng tín đồ. Tính đến cuối năm 1995 (tài liệu mà người
viết có được) Đài Loan có hơn 30 Phật học viện. Trong số hơn 30 Phật
học viện này, có thể phân thành hai loại : một là cao cấp Phật học viện
(gọi tắt là Phật học viện) thu nhận những vị có trình độ tốt nghiệp
phổ thông trung học (lớp mười hai) hay trình độ tương đương; một loại
nữa là Phật học Nghiên cứu Sở thu nhận những vị đã tốt nghiệp cao
cấp Phật học viện hay bằng Cao đẳng, Đại học.….. Về Nghiên cứu Sở
có loại thì độc lập, có một số khác là cơ cấu phụ thuộc của các
Phật học viện, có thể đơn cử một số như sau :
1) Với
danh xưng là “Phật học viện” như Phật học viện Phước Nghiêm của
Ngài Ấn Thuận; Phật học viện Viên Quang của Pháp sư Như Ngộ.
2) Với
danh xưng là “Học Viện” như học Viện Tam Tạng Phật Giáo Trung Quốc của
Ngài Bạch Thánh.
3) Với
danh xưng là “Học Viện Phật Giáo” như học Viện Phật Giáo Đông Phương
của Ngài Tinh Vân, Học Viện Phật Giáo Trung Hoa của Pháp sư Thánh Aán.
4) Với
danh xưng là “Học Viện Chuyên Tông” như Học Viện Chuyên Tông Hoa
Nghiêm của Pháp sư Thành Nhất.
5) Với
danh xưng là “Viện Nghiên Cứu” như Viện Nghiên Cứu Phật Giáo Trung Quốc
của Ngài Tinh Vân.
6) Với
danh xưng là “Nghiên Cứu Sở” như Nghiên Cứu Sở Phật Giáo Hoa Phạm của
Ni Sư Hiểu Vân, Nghiên Cứu Sở Phật Học Trung Hoa của Ngài Thánh Nghiêm,
Nghiên Cứu Sở Phật Học Viên Quang của Pháp Sư Như Ngộ, Nghiên Cứu Sở
Văn Hoá Phật Giáo Pháp Quang của Ni sư Như Học.
IV.
THỜI GIAN THÀNH LẬP CỦA MỘT
SỐ PHẬT HỌC VIỆN TẠI ĐÀI LOAN :
§ Năm 1946 Pháp sư Từ Hàn nhận lời
thỉnh mời của Pháp sư Diệu Quả sáng lập Phật học viện Đài Loan tại
chùa Viên Quang ở Trung Lịch.
§ Năm 1947 Pháp sư Chứng Quang thành lập
Phật học viện Diên Bình; Pháp sư Bân Tông mở lớp Nghiên Cứu Cao Cấp
Phật Học.
§ Năm 1949 Pháp sư Bân Tông thành lập
Viện Nghiên Cứu Phật học Nam Thiên Đài tại chùa Pháp Nguyên .
§ Năm 1950 Pháp sư Đại Tỉnh chùa
Tuyết Bảo ở Phụng Hóa nhận lời mời của Pháp sư Vô Thượng chùa Linh
Ẩn ở Tân Trúc thành lập Phật học viện Linh Ẩn .
§ Năm 1957 Ngài Bạch Thánh nhậm chức
Viện trưởng Học Viện Tam Tạng Phật Giáo Trung Quốc.
§ Năm 1962 Pháp sư Thánh Aán thành lập
Phật học viện Từ Minh ở Đài Trung.
§ Năm 1964 Pháp sư Hiền Đốn thành lập
Phật học viện Giới Quang; Viện học thuật Trung Hoa thành lập nghiên cứu
sở Phật học.
§ Năm 1965 Ngài Ngộ Minh thành lập Phật
học viện Hải Minh; Ngài Tinh Vân thành lập Phật học viện Thọ Sơn ; Cư
sĩ Chu Bang Đạo thành lập Nghiên cứu sở Phật học .
§ Năm 1967 Pháp sư Tịnh Tâm thành lập
Phật học viện Tịnh Giác; Viện Học thuật Trung Hoa thành lập Nghiên cứu
sở Văn hoá Phật giáo.
§ Năm 1969 Ngài Aán Thuận thành lập
Phật học viện Phước Nghiêm
§ Năm 1974 chùa Vạn Phật ở Đài
Trung thành lập Học Viện Phật Giáo Trung Hoa.
§ Năm 1975 Pháp sư Nam Hanh, Pháp sư Thành
Nhất thành lập Học Viện Chuyên Tông Hoa Nghiêm.
§ Năm 1978 Ni sư Hiểu Vân thành lập
Vườn Phật Học Liên Hoa; Ngài Thánh Nghiêm được mời đảm nhận chức Sở
trưởng Nghiên Cứu Sở Phật học viện học thuật Trung Hoa của Học viện
Văn hoá Trung Quốc (nay là trường Đại học Văn Hoá).
§ Năm 1981 Pháp sư Như Ngộ thành lập
Phật học viện Viên Quang.
§ Năm 1983 cư sĩ Chung Truyền Y làm hội
trưởng Hội Phước Điền Công Đức của Hoa Nghiêm Liên Xã; Pháp Sư Từ
Dung nhậm chức Viện trưởng Phật học viện Nữ Tử Đài Bắc.
§ Năm 1985 Ngài Thánh Nghiêm thành lập
Nghiên Cứu Sở Phật Học Trung Hoa tại Hội Quán Văn Hoá Phật Giáo Trung
Hoa .
§ Năm 1987 thành lập Nghiên Cứu Sở
Phật Học Viên Quang .
§ Năm 1989 Ni Sư Như Học thành lập
Nghiên Cứu Sở Văn Hoá Phật Giáo Pháp Quang.
§ Năm 1995 Pháp sư Huệ Không thành lập
Viện thiền học Từ Quang và Nghiên Cứu Sở Phật Học Từ Quang tại Đài
Trung.
V.
ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC PHẬT
HỌC VIỆN ĐÀI LOAN :
1) Tất
cả các Phật học viện ở Đài Loan đều do các chùa hay hội đoàn tự đứng
ra thành lập và là cơ cấu giáo dục trực thuộc chùa hay hội đoàn Phật
giáo đó .
2) Thường
các Phật học viện ở Đài Loan với qui mô rất nhỏ, các Nghiên cứu Sở
mỗi khóa chỉ thu nhận hai mươi học viên, các Cao cấp Phật học viện thường
mỗi khóa chỉ chiêu sinh năm mươi học viên. Thời gian tuyển sinh ở mỗi
Phật học viện không đồng nhất, có nơi mỗi năm tuyển sinh một lần, có
nơi khóa trước tốt nghiệp rồi mới tuyển sinh khóa sau. Thời gian đào tạo
cũng khác nhau, có nơi hai hay ba năm, cũng có nơi đến bốn năm.
3) Các
Phật học viện thường chiêu sinh cả tu sĩ lẫn cư sĩ; cung cấp chỗ ăn
ở; có học bỗng và trợ cấp (tùy đối tượng).
4) Tất
cả Văn bằng tốt nghiệp của các Phật học viện ở Đài Loan đều không
được Bộ giáo dục thừa nhận (chỉ là bằng nội bộ).
Ngoài các
đặc điểm trên về mục tiêu và phương pháp đào tạo các Phật học viện
ở Đài Loan còn có các đặc điểm sau :
1) Là nơi
đào tạo nhân tài và bồi dưỡng về phương pháp nghiên cứu học thuật
Phật học.
2) Ngoài
nhiệm vụ bồi dưỡng nhân tài về Hoằng pháp ra, còn là nơi cung cấp cho
giới Phật giáo nguồn nhân lực đa nguyên hoá về mọi phương diện, mọi
lãnh vực như : học giả, các nhà giáo dục, các nhà hoạt động văn hoá……..
3) Về
chương trình giảng dạy bao gồm đa kinh điển, đa ngôn ngữ như Phạn
văn, Pali văn, Tạng văn, Anh văn, Nhật ngữ…..Các phương pháp nghiên cứu
khoa học và học thuật .
4) Về
đội ngũ giảng dạy ngoài các Pháp sư, giảng sư trong Phật giáo ra còn mời
các giáo sư nổi tiếng trên mọi lĩnh vực khoa học và các học giả có
tiếng tăm đồng tham gia giảng dạy.
Vì nguồn tư
liệu có hạn chủ yếu tham khảo từ Đài Loan Phật học viện chí và sơ
khảo về lịch sử Phật giáo Đài Loan, nên người viết chỉ có thể
đưa ra được một cái nhìn còn rất sơ lược về sự phát triển của
giáo dục Phật giáo Đài Loan, với tâm nguyện của một du học tăng ở Đài
Loan người viết cũng muốn cung cấp phần nào vào cái nhìn sơ bộ làm nền
tảng cho những tăng ni sinh Việt Nam hiện đang và sẽ chuẩn bị sang Đài
Loan du học. Mong là sẽ giúp được một tí gì cho quí vị trong chặng đường
du học của mình sắp tới.
http://www.buddhismtoday.com/viet/giaoduc/PGDaiLoan2.htm