- DĨ KINH
CHỨNG KINH
- Vấn đề
ăn chay
- Về
lời giới thiệu của sư Giác Chánh trong quyển Vấn
Đề Ẩm Thực trong Đạo Phật
- Nhóm Phật
tử Phù Sa
"Ce
qui nous rend impurs, ce n'est pas manger de viande,mais c'est la haine l'intempe'rance,
l'entêtement, la bigoterie, la fourberie, l'envie, l'orgueil, la complaisance pour les
hommes injustes"
PIERRE
SALET
(L.S.P.P,
tr. 52)
Phi lộ
ần đây
thấy trên trang Thư Viện Hoa Sen có những
bài phê bình TT Giác Chánh về bài viết "Lời giới thiệu" quyển "Vấn đề ẩm thực trong Phật giáo",
chúng tôi Phật tử nhóm Phù Sa phân vân xin tra lại kinh sách để tham khảo
vấn đề nói trên một cách thực tiễn như tục ngữ có câu : "Nói có sách mách có chứng" và
để tránh cái lỗi : "Ly kinh nhứt tự
tiện đồng ma thuyết".
Mong rằng việc làm nầy sẽ đem lại
lợi ích cho Phật tử trong và ngoài nước hiện tại cũng như tương lai, mà
các bậc tiền bối đã bỏ không biết bao công sức để làm cho Phật
pháp tồn tại đến thế hệ chúng
ta.
MONG
THAY
Nhóm Phật tử
Phù Sa.
TRA LẠI KINH SÁCH
TRAI VÀ
CHAY
Lương
Khải Siêu có nói : "Ta có mắt để thấy, có tai để nghe, có trí để
suy nghĩ, đối với cổ nhân, có lúc ta kính như thầy, có lúc ta trọng như
bạn, có lúc ta cũng coi thường, ta quyết vì chơn lý chớ không làm nô lệ
cho cổ nhơn".
Cổ Đức cũng có nhắc nhở chúng ta : "Kim nhơn khán cổ giáo, vị
miển tâm trung náo, dục miển tâm trung náo, ưng tu khán cổ giáo (Người
đời nay xem sách giáo lý đời xưa, không khỏi tâm bị rúng động, nhưng
muốn tâm khỏi rúng động, thì nên xem lại sách giáo lý đời xưa)".
Vậy chúng ta thử phối kiểm các kinh sách Phật giáo đã được ghi
chép, dịch giải, biên soạn trong và ngoài nước coi ra sao ?
Quyển "Lịch sử Phật pháp" của Hòa
thượng Hộ Tông trích dịch, ấn hành 1954, trang 52 - 54 ghi rằng :
Trích trong "Phật học tự điển"
- Trai hựu tác thời : Chữ trai lại là thời.
- Trai thực, thời thực giã : Ăn trai là ăn đúng giờ vậy.
- Trai giã vị bất quá trung thực : Trai ấy, nói là sự ăn không quá
ngọ.
- Chánh ngọ dĩ tiền sở tác chi thực sự giả : Đúng ngọ về trước
là thời điểm việc ăn vậy.
- Giới luật thượng : Trên giới luật.
- Ư thực phân thời, phi thời : Nơi sự ăn, chia giờ và chẳng phải
giờ.
- Chánh ngọ dĩ tiền vi chánh thời : Đúng ngọ về trước là đúng
thời.
- Dĩ hậu vi phi thời : Về sau là chẳng phải thời.
- Thời giã nghi thực : Đúng thời nên ăn.
- Phi thời giã bất nghi thực : Sái giờ chẳng nên ăn.
- Nhơn di thời trung chi thực vi trai thực : Nhơn đó sự ăn trong giờ
là ăn trai.
- Từ điển viết : Từ điển nói.
- Trai : Giới giả, kĩnh giã : Trai là giới vậy, kính vậy.
- Thị thông ư nhất thiết : nghĩa suốt tất cả nơi.
- Phạn danh Ô-Bô-Sa-Tha : Tiếng Phạn là Uposatha.
- Hựu viết bố tác : Lại gọi là Bố Tác.
- Thuyết thức giả : Nói cho biết.
- Thanh tịnh chi nghĩa : Nghĩa là trong sạch.
- Hậu chuyển viết trai viết thời : Sau đổi, nói trai là thời.
- Chánh chỉ bất quá trung thực chi pháp : Ý chính là nói phép ăn không
quá ngọ.
- Thủ chi viết trì trai : Vâng giữ như vậy gọi là trì trai.
- Thị vi trai chi bãn nghĩa : Thật là nghĩa gốc chữ trai.
- Nhiên hậu hựu nhứt chuyển nhi vi bất vi nhục thực : Về sau đổi
lại tất cả là không ăn thịt.
- Thử nhơn Đại thừa giáo chi bản ý : Đó là do bản ý của Đại
thừa giáo.
- Chí trọng cấm nhục thực : Rất nặng về sự cấm ăn thịt.
- Toại viết trì trai giã, cấm nhục thực giã : Bèn gọi là người
trì trai vậy, là cấm ăn thịt vậy.
- Tinh tấn vân giã, duy bất nhục thực chi sự giã : Nói rằng tinh tấn
chỉ là việc không ăn thịt vậy.
1. PHẬT GIÁO VÀ SỰ ĂN CHAY
Quyển "Đức Phật lịch sử" nguyên
tác : H.W.
SCHUMANN, việt
dịch : Trần Phương Lan, Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành 1997, trang 243 - 245 ghi rằng :
Vị y sĩ
hỏi Đức Phật về thái độ của Ngài đối với việc sát sinh và cách
dùng thực phẩm toàn rau quả (trường trai) :
- "Bạch Thế tôn ! Con nghe nói rằng nhiều súc vật bị giết vì
Ngài, và Ngài dùng món thịt đặc biệt dành để cúng dường Ngài, có đúng
vậy chăng ?
- Nầy Jìvaka ! Bất
cứ ai nói như vậy là không nói sự thật. Đúng ra, Ta nói rằng thịt
không được nhận làm món khất thực trong 3 trường hợp nếu ta thấy,
nghe và nghi ( con vật ấy bị giết vì vị Tỳ kheo nầy) song nếu không phải
các trường hợp trên thì vị Tỳ kheo có thể thọ dụng món thịt.
Nếu một vị Tỳ kheo đi khất thực trong thôn xóm hay thị trấn với
tâm từ (Mettà) biến
mãn khắp mọi chúng sanh và một gia chủ mời vị ấy thọ thực ngày mai,
vị ấy có thể nhận lời. Nhưng trong lúc vị ấy đang thọ thực ngày
hôm sau tại nhà kia, vị ấy không nên nghĩ là vẫn ước mong được mời
một bữa cao lương mỹ vị như vậy thêm lần nữa. Vị ấy nên thọ dụng
món khất thực mà không tham đắm lạc thú ẩm thực. Nầy Jìvaka !
Ông có
nghĩ rằng một Tỳ kheo làm như vậy là tự hại mình và hại người khác
không ?
- Thưa không, bạch Thế tôn !
- Nầy Jìvaka ! Nếu
ông nói đến sự cố ý tận diệt của Ta thì điều đó chỉ đúng theo ý
nghĩa duy nhất nầy : "Ta đã đoạn diệt tham, sân, si ở trong Ta khiến
cho chúng không thể sanh khởi được nữa trong tương lai. Bất cứ kẻ nào
sát sanh vì Ta hay một đệ tử của Ta sẽ phạm một ác nghiệp gồm có 5
phần, đó là dẫn con vật đi. hành hạ nó (lúc lôi kéo), giết chết nó
và do vậy hành hạ nó thêm lần nữa và cuối cùng là cúng dường Ta và
đệ tử Ta không đúng chánh pháp". (MN. 55 lượt thuật).
2. LỤC TỔ
HUỆ NĂNG VÀ SỰ ĂN CHAY
Quyển "Pháp bảo đàn kinh" do Ngài Linh
Thao (Pháp Hải) ghi lại bằng hán văn, Hòa thượng Thích Nhật Long dịch
nghĩa và phụ chú ấn hành 1970, trang 38 - 39 ghi rằng :
Chánh văn
"Hậu huệ năng chí Tào khê, hựu bị ác nhơn tầm trục nãi ư Tứ hội
tị nạn lạp nhơn đội trung, phàm kinh thập tải, thời giữ lạp nhơn tùy
nghi thuyết pháp. Lạp nhơn thường linh thủ võng, mỗi kiến sanh nạng tận
phóng chi, mỗi chí phạn thời dĩ thể ký chữ nhục oa, hoặc vấn đối viết
: Đản khiết nhục biến thể".
Dịch
nghĩa :
Huệ
Năng sau đến Tào Khê lại bị bọn người ác tầm theo, bèn đến Tứ hội
lánh nạn trong đội thợ săn, trải qua 15 năm, có khi tùy phương tiện nói
Pháp cho bọn thợ săn nghe. Thọ săn thường sai tổ giữ lưới, mỗi khi thấy
thú mắc lưới tìm cách thả, khi đến bữa ăn thời hái rau luộc chung
trong nồi thịt có ai hỏi thì nói : "Tôi ưa ăn thịt thấm trong
rau".
Phụ chú
:
15 năm
ẩn trong bọn thợ săn Tổ tùy phương tiện thuyết pháp dạy cho người cải
một ít ác theo một ít thiện, chớ chưa đủ cơ duyên lập Tông. Lén mở
thả thú là lòng từ nặng hơn chữ tín. Sợ người biết truy tầm nên phương
tiện luộc rau trong nồi thịt ăn, thế mà có người hỏi lại nói khéo,
vì ưa ăn thịt thấm trong rau, chớ không nói ăn chay theo đạo Phật. Đời
sau có người không hiểu lại nói Tổ không cần ăn chay.
Học
theo Tổ đến đoạn nầy chúng ta mới thấy vấn đề ăn chay : Nhiều người
lầm ăn chay theo tư tưởng của thuyết nào đó dạy ăn chay để luyện tâm
cho nhẹ biết bay biết biến hóa chi đó ! Cho nên họ ăn chay rất kỷ, kỷ
là sao ? - Họ sợ hôi tanh thịt cá. Vì thế bắt đầu ăn chay một ít
ngày gì đó, họ kỹ lưỡng và khó khăn làm sao ! Rầy con mắn cháu :
Không lo sắm nồi sạch chén mới, đủa tinh cho họ ăn mau thành ? Ăn chay mà
lầm như vậy cho nên có nhiều người ăn chay rất nhiều ngày, ăn chay trường
nữa, nhưng họ dám hà lạm, gian manh, sát hại cho có lợi lấy tiền sắm
đồ ăn chay. Ăn chay mà việc làm cũng vẫn vô nhân, vô nghĩa, chửi rủa,
mắng nhiếc, sát hại thì bảo sao người ta chẳng mĩa mai :
"Si
mê nghiệp chướng không chừa,
Bo bo
mà giữ tương dưa ích gì "
Theo ý
Tổ ăn chay là vì lòng từ bi : Thương người, thương vật, không nở vì
miếng ăn mà lường gạt gian manh,
tham lam, lường gạt của người; không nở nhẫn tâm sát hại sanh mạng
hay ẩn ý xúi giục người sát hại cho mình ăn. Tổ ăn chay không phải sợ
hay chê hôi tanh thịt cá, cũng không để luyện xác thân, mà ăn chay vì
lòng từ bi bao la cao cả thương người thương vật.
Đấy là
Tổ sư giòng thiền Tào Khê Trung Quốc cũng không quá cố chấp tập quán
ăn chay.
3. TUỆ TRUNG THƯỢNG SĨ VÀ SỰ ĂN CHAY
Quyển "Lịch sử Phật giáo Việt Nam"
do Minh Chi - Lý kim Hoa - Hà thúc Minh - Hà văn Tân - Nguyễn tài Thư biên soạn.
Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam Viện Triết Học ấn hành. Nhà xuất bản
khoa học xã hội Hà nội - 1991, trang 256 - 258 ghi rằng :
"Hãy
sống hòa vào đời, không làm trái quy luật tự nhiên đó là nguyên tắc sống
của Tuệ trung thượng sĩ. Trần Nhân Tông đã từng viết về Tuệ trung :
"Hổn tục hòa quang, dữ vật vị thường xúc ngổ" (Sống chung cùng đời tục, hòa ánh
trong bụi bặm, đối với mọi vật chưa từng xúc phạm hay làm trái ngược).
Lời nhận xét của người học trò về người thầy của mình thật chính
xác.
Thật dễ
hiểu, khi từ nguyên tắc sống theo quy luật tự nhiên, Tuệ trung bác bỏ
việc ăn chay, trì giới. Các bài kệ sau nói lên rất rõ quan điểm nầy :
Khiết thảo dữ khiết nhục
Chúng
sinh các sở thuộc
Xuân
lai bách thảo sinh
Hà xứ
kiến tội phúc
Trì giới
kiêm nhẫn nhục
Chiêu tội
bất chiêu phúc
Dục
tri vô tội phúc
Phi trì
giới nhẫn nhục
Như nhân
thượng thụ thì
An trung
tự cầu nguy
Như nhân
bất thượng thụ
Phong
nguyệt hà sở vi.
Ý bài
kệ thật rõ ràng : Ăn cỏ hay ăn thịt là các loài khác nhau của sinh vật.
Điều đó cũng tự nhiên như mùa xuân đến thì cây cỏ mọc lên. Như vậy,
sao lại coi là tội hay phúc trong việc ăn cỏ hay ăn thịt được. Trì giới
(giữ điều răn) và nhẫn nhục chỉ đem lại tội chứ không đem lại phúc.
Phải biết rằng tội và phúc đâu ở chỗ trì giới và nhẫn nhục. Giữ
gìn, chịu đựng như vậy cũng giống như người trèo lên cây, đang ở dưới
đất yên ổn lại đi tìm cái nguy hiểm, nếu không trèo lên cây thì dù
có gió lay nữa cũng chẳng việc gì !
Trì giới
(Sìla) và nhẫn
nhục (Ksànti) là 2
điểm quan trọng trong hạnh lục độ của Phật giáo, thế mà Tuệ trung đã
gạt bỏ một cách táo bạo.
Sống
theo qui luật nên không sợ quy luật và tìm được tự do"
Đấy là
Tổ sư giòng thiền Trúc lâm Việt Nam cũng không quá cố chấp tập quán
ăn chay.
4. TAM TẠNG
PÀLI VÀ SỰ
ĂN CHAY
Quyển "Kinh tiểu bộ" tập I (số thứ
tự 28) việt dịch : Hòa thượng Thích Minh Châu. Nhà xuất bản TPHCM ấn
hành 1999, trang 542 - 547 ghi rằng :
(II) KINH
HÔI THỐI (Amagandha) (Sn.
42)
Bà la
môn :
239. "Các bậc thiện chơn chánh
Ăn hạt
giống cây thuốc
Ăn đậu
đũa, đậu rừng
Ăn lá,
ăn rễ cây
Ăn trái
các dây leo
Nhận
được thật đúng Pháp
Vị ấy
không nói láo
Vì các
dục thúc đẩy.
240. Ôi Ngài Kassapa
Ai ăn các
món ăn
Do người
khác bố thí
Khéo
làm khéo chưng dọn
Trong sạch
và thù thắng
Ăn lúa
gạo thơm ngon
Ai ăn uống
như vậy
Là ăn
thịt hôi thối.
241. Nầy Bà con Phạm thiên
Chính
Ngài tuyên bố rằng :
Ta
không ăn đồ thối
Để nuôi
sống thân ta
Nhưng
Ngài ăn món ăn
Bằng lúa
gạo thơm ngon
Ăn thịt
các loài chim
Nấu
ăn thật khéo léo
Ta hỏi
Kassapa :
Ý nghĩa
sự kiện nầy
Ngài định
nghĩa thế nào
Là ăn
đồ hôi thối !
Đức
Phật Kassapa :
242. Sát sanh và hành hình
Đã thương
và bắt trói
Trộm cắp
và nói láo
Man trá
và lừa đảo
Giả bộ
kẻ học thức
Đi lại
với vợ người
Đây
là đồ ăn thối
Ăn thịt
không phải thối.
243. Ở đời các hạng người
Không chế ngự lòng dục
Đam mê
các vị ngon
Liên hệ
đến bất tịnh
Theo chủ
nghĩa hư vô
Bất
chánh khó hướng dẫn
Đây
là đồ ăn thối
Ăn thịt
không phải thối.
244. Ai thô bạo dã man
Sau lưng
nói dèm pha
Phản bạn
không từ bi
Lại cống
cao ngạo mạn
Tánh
không có bố thí
Không
cho ai vật gì
Đây
là ăn đồ thối
Ăn thịt
không phải thối.
245. Phẫn nộ và kiêu mạn
Cứng
đầu và chống đối
Man trá
và tật đố
Nói vô
ích, huênh hoang
Ngã mạn
và quá mạn
Thân mật
với kẻ ác
Đây
là ăn đồ thối
Ăn thịt
không phải thối.
246. Ác giới, nợ không trả
Làm người
điểm chỉ viên
Làm những
nghề dối trá
Ở đây,
kẻ giả vờ
Ở đây,
người bần tiện
Những
người làm ác nghiệp
Đây
là ăn đồ thối
Ăn thịt
không phải thối.
247. Ở đời, đối hữu tình
Người
không biết kiềm chế
Lấy cướp
sở hữu ngưới
Chú
tâm làm hại người
Ác giới
và tàn nhẫn
Ác ngữ,
thiếu lễ độ
Đây
là ăn đồ thối
Ăn thịt
không phải thối.
248. Hạng tham ô, thù nghịch
Tìm
cách để sát hại
Luôn
luôn hướng về ác
Sau chết,
sanh tối tăm
Chúng
sanh ấy rơi vào
Địa
ngục đầu xuống trước
Đây
là ăn đồ thối
Ăn thịt
không phải thối.
249.
Không phải do cá thịt
Cùng
các loại nhịn ăn
Không
phải do lõa thể
Đầu
trọc và bện tóc
Không
do tro trét mình
Mặc da
thú khô cứng
Không
phải do săn sóc
Nuôi dưỡng
và tế tự
Không
do nhiều khổ hạnh
Để
được chứng bất tử
Không
bùa chú cúng tế
Các tế
đàn thời tiết
Làm con
người trong sạch
Nếu
nghi hoặc chưa đoạn.
250. Do sống hộ trì căn
Với các
căn nhiếp phục
Vững
trú trên chánh pháp
Thích
chân trực, hiền hòa
Vượt
khỏi các tham ái
Đoạn
tận mọi khổ đau
Bậc trí
không nhiễm dính
Điều
được thấy, được nghe.
251. Nhiều lần, Thế tôn thuyết
Ý nghĩa
lời dạy nầy
Bậc bác
học kệ chú
Thâm hiểu
ý nghĩ ấy
Bậc
ẩn sĩ nói lên
Với những
kệ tuyệt diệu
Bậc
không ăn đồ thối
Độc lập
khó hướng dẫn.
252. Nghe xong những lời dạy
Lời Thế
tôn khéo nói
Chấm dứt
ăn đồ thối
Đoạn
tận mọi khổ đau
Vị ấy
đảnh lễ Phật
Với tâm
ý nhún nhường
Thỉnh
cầu được cho phép
Xuất
gia tại nơi đây".
Đấy là vấn đề ăn chay không phải là một
trong tám muôn bốn ngàn pháp môn của Đức Phật Gotama mà chỉ là
"Giáo ngoại biệt truyền" thôi !
(Thuật
ngữ pháp môn dịch từ chữ Dhammakhandha, nếu
dịch sát văn là Pháp uẩn nghĩa là nhóm pháp, đoạn văn, căn cứ vào kỳ
kết tập Tam Tạng lần thứ 3 : Tạng kinh có hai muôn một ngàn
Dhammakhandha; Tạng Luật có hai muôn một ngàn Dhammakhandha; và Tạng Adhidhamma có bốn
muôn hai ngàn Dhammakhandha, cộng chung Tam Tạng (Tipiỉaka) có đến
84.000 Dhammakhandha hay pháp môn).
5. CƯ SĨ TRÙNG QUANG VÀ SỰ ĂN CHAY
Quyển "Chọn
đường tu Phật" của cư sĩ Trùng Quang ấn hành 1955. tập II, trang
21 - 29 ghi rằng :
"Tân
Tiến trọng chay khinh giới, Bảo Thủ trọng giới khinh chay. Phật tử trong
2 phái nên tạm gác các thành kiến một bên, dùng óc sáng suốt, lặng xét
phải quấy trong 2 phương hướng đối chọi, để cải thiện thể thức tu
hành cho hợp lý".
VỀ PHẦN ĂN CHAY
- Sự
ăn chay phát xuất từ Ấn Độ, do 2 nguồn gốc :
1. Tập quán dùng lê hoát của người Ấn Độ
thuộc dòng Bà la môn, chiếm độc quyền làm trung gian giữa thần Ba la ma
và 3 giai cấp dưới (võ sĩ, thương gia, nô lệ) trong việc cầu đảo cùng
tế.
2. Lời thỉnh cầu của Devadatta (Đề bà đạt
đa) đệ lên xin Phật Gotama bắt buộc các thầy Tỳ khưu trong Phật giáo
ăn toàn đồ lê hoát trọn đời . Phật
Gotama không phê chuẩn, nhưng để cho tín đồ tùy thích dâng cúng bố thí .
Sự
ăn chay của dòng Bà la môn là một qui luật lưu truyền từ thượng cổ, nên
họ coi như là một thói thường, không có tính cách quan trọng. Đề nghị
của Đề bà đạt đa dựa theo tục lệ trên để chứng tỏ rằng người
tu trong Phật giáo cũng thuộc dòng cao thượng như Bà la môn .
Một
số đông đệ tử của Phật là người thuộc dòng Bà la môn. Ngoại trừ
những bậc đắc đạo quả và những người xin nhập môn với chí nguyện
giải thoát, có nhiều hạng giả dạng tu hành để tìm cách tái lập uy
tín của đạo Bà la môn, hoặc để nuôi mạng, trong khi đạo giáo của họ
bị dân chúng phế bỏ. Các hạng Tỳ khưu không có mục đích chơn chánh
ấy, tạm thời buộc lòng ở nơi hệ thống Tăng già, nhưng lòng họ vẫn
không khâm phục Phật Gotama, hằng chờ cơ hội gieo mầm móng của đạo họ
trong tư tưởng tứ chúng, hầu ngày kia lật đổ Phật giáo, như đã giải
nơi chương Lịch Sử (quyển I). Chính các thầy Bà la môn trá hình nói
trên đã làm hậu thuẩn cho Đề bà đạt đa khuấy nhiễu Phật nhiều khi,
và cũng chính họ đem thuyết ăn chay thay thế cho giới luật Tân tiến sau
nầy, khi Phật Gotama tịch diệt.
Một
thói quen muôn phần dễ dàng hơn giới luật nghiêm khắc, ai lại không hoan
nghinh. Với cái khẩu hiệu "Ăn chay để cử sát sanh và nuôi lòng từ
bi đối với muôn loài vạn vật" ai lại không mê thích. Nhưng có mấy
ai biết rằng, mỗi khi cúng tế thần, các thầy Bà la môn giết bao nhiêu
sanh vật như trừu, dê, trâu, bò và đồng nam, đồng nữ, mà không gớm
tay. Thầy Huyền trang, khi qua Ấn Độ thỉnh kinh, cũng suýt bị họ làm thịt
cúng thần Durgà, tại Prayàga (hiện
giờ là Allahabad) trên
sông Găng.
Người
Bà la môn từ già đến trẻ cả vợ lẫn chồng, đều ăn chay, mà lòng họ
mấy chay ? Ta nên biết rằng lòng từ bi cũng như tinh thần siêu việt,
không phải ở trong chỗ "ăn". Nói cho rõ hơn, cái ăn chẳng phải
phương pháp rửa tâm.
Tâm
tối mê ví như nước đục, dùng lê hoát lóng cho nước trong, nước không
bao giờ trong được. Tâm là vật vô hình, thân khẩu là chỗ của tâm biểu
hiện. Không dùng giới luật để câu thúc thân khẩu, biết tâm đâu mà chế
ngự ? Vì đó mà Phật Gotama đặt ra những điều răn cấm để cho chúng
ta kềm chế thân khẩu, hầu sửa trị tâm, không cho tâm tự do hành động,
nhất là duyên theo điều ác.
Như
ta đã thấy , trong phương diện nào các thấy tu Tân tiến cũng muốn tỏ
ra rằng họ giỏi hơn Phật. Thử hỏi người tu Phật chơn chánh, muốn
tìm đường giải thoát, nghĩ thế nào ? Đại thừa Phật giáo mà chúng ta
hấp thụ từ Ấn Độ, Trung Hoa, Cao ly, Nhật Bổn hiện giờ ở trong tình
trạng nào ? Chúng ta có nên đeo đuổi theo tập quán "bỏ giới chấp
chay" không ?
Theo
tục lệ xưa nay, cư sĩ chúng ta có 4 cách ăn chay : 2 ngày, 6 ngày, 10 ngày
và trường chay. Bậc xuất gia, lẽ thì trường chay, nhưng có nhiều thầy
cũng giữ 2 ngày, 6 ngày, 10 ngày như cư sĩ.
Không
có thói quen như người Bà la môn nên chúng ta xem sự ăn chay như một việc
quan trọng đặc biệt. Gặp nhau, muốn biết ai tu cao, tu thấp người ta
thường gợi chuyện ông hay bà ăn chay mấy ngày trong tháng ? Đây là cái
hãnh diện mà người Phật tử Việt Nam hay bộc lộ trong câu chuyện hàn
huyên, làm cho mất vẽ lịch sự và thương tổn đức tánh khiêm tốn của
con nhà Phật.
Ngoại
trừ những người có khấn vái để cầu xin một ân huệ chi, hoặc những
người bị bệnh phải kiêng cữ đồ mặn, hàng Phật tử lấy sự ăn chay
làm thước đo lường trình độ tiến hóa trong việc tu hành. Ngày ăn chay
một ngày là một ngày lành, bởi trong ngày ấy ai ai cũng cố gắng kiêng cữ
điều ác. Kiêng cữ là tạm ngưng, chớ không phải dứt bỏ, để ngày mai
tiếp tục lại đường lối cũ.
Người
có tâm đạo, nhất là các cụ ông, cụ bà, hết sức kỹ lưỡng trong món
ăn. Bếp núc, nồi nêu, chén bác đều để riêng biệt, không ai được phép
trộn lộn với đồ dùng mặn. Cách kiêng cữ tinh nghiêm như thế ấy thật
là hoàn toàn. Nhưng đôi khi, vì quá tin lời truyền dạy của thầy tổ,
các cụ phải chứng minh cho người cắt cổ gà, vịt hoặc thọc huyết heo
trong ngày đơm quẩy. Để chi ? Để tụng bảy biến vãng sanh cầu siêu cho
những con vật bị giết. Thầy tổ đã có nói rằng hạ trâu ngã bò để
báo hiếu, hoặc cúng thần linh thì không có tội lỗi chi cả. Chính đây
là phong tục của Bà la môn giáo . Tin rằng
giết thú để cúng thần, đã không tội lại còn có phước, các thầy
Tân tiến đã sửa luật nhân quả của Phật dạy, theo tín ngưỡng của Bà
la môn.
Chơn
lý chỗ nào ? Từ cái mâu thuẩn nầy, chúng ta bị dẫn dắt đến cái mâu
thuẩn khác, mà chúng ta vẫn thản nhiên không quan tâm suy xét.
Đấy là
"Không chê đồ chay, nhưng không chấp nhận thành kiến ăn chay" nếu
quả có sự kiện ấy thật ? !
VỀ PHẦN GIỚI LUẬT
* Bây giờ xin hỏi người giữ ngũ giới có
nên ăn chay không ?
- Ăn thì quý lắm, nhưng chớ nên cố chấp
đó là đồ chay, mà không ăn cũng không sao.
* Vậy thì chỗ nào gọi là cử sát sanh ?
- Tự mình không giết, không xúi biểu kẻ
khác giết, không nghe, không thấy người ta giết cho mình ăn.
* Chớ người ta giết cho mình ăn, mặc dầu
không xúi biểu, cũng phải mang tội đồng lõa, bởi có mình ăn mới có người
giết ?
- Tâm không gây nhân, quả không chỗ sanh,
nghiệp không tạo, tội do đâu mà báo ứng.
* Tâm ưa thích thịt cá, thân đi mua về
ăn, sao gọi là không gây nhân ?
- Tâm vẫn bình đẳng, không chấp chay, cũng
không thiên mặn; đây chỉ là thói quen của vật chất đòi hỏi.
* Có tâm dung túng chấp thuận, nên sự đòi
hỏi của vật chất mới được thỏa mãn chớ !
- Đúng vậy, nhưng tâm đâu có chủ trương
giết, hoặc xúi giục kẻ khác giết, tai không nghe, mắt cũng không thấy.
Cả thân lẫn tâm không vi phạm một điều kiện khinh trọng nào trong giới
sát sanh kia mà.
* Không phạm, nhưng đã thấy biết thịt
cá, mà còn nhẫn tâm ăn vào, thì lòng từ bi của Phật tử ở chỗ nào ?
- Tín đồ đã bị đầu độc nhiều rồi,
giờ nầy còn đem cái từ bi giả dối ấy ra quảng cáo không ai tin đâu. Từ
bi đối với chúng sanh đương bay đương chạy, không nở giết nó để nuôi
mạng. Đó là từ bi thực sự, còn từ bi đối với miếng thịt, khứa cá,
là từ bi dối trá, từ bi ngoài lỗ miệng của người bị nhồi sọ. Tu hành,
trong giới sát sanh, chưa biết Phật dạy những gì, mà muốn tỏ ra mình hơn
Phật.
* Phi lý : Phật dạy kiêng cữ thịt cá, người
ăn thịt cá là người cải lời Phật. Cải lời Phật, tức là muốn hơn
Phật đó vậy.
- Phật dạy cử giết, chúng ta cử ăn ấy
mới phi lý, Phật dạy giữ 5 giới, chúng ta không giữ một giới nào, ấy
mới là hơn Phật.
* Ăn chay không phải giữ giới hay sao ?
- Đã nói rằng "ăn" không phải giới.
Không thấy đem "giới" ra nói chuyện, cứ đem cái ăn ra bàn hoài
không rồi.
* Vậy chớ sao, nó là vấn đề căn bản mà
(Có thực mới giật được đạo, dĩ thực vi tiên).
- Phải, nó là vấn đề sanh tử của dạ dầy;
nào phải vấn đề cần thiết của giải thoát. Chỉ có cái nghệ thuật
"ăn" quanh năm quẩn tháng giải quyết không xong.
* Đề mục "thịt, cá" tham khảo chưa
dứt khoát, nên muốn bàn cải cho ra lý đó thôi.
- Nên tìm những hành giả đã tu chứng được
cái quả "từ bi" mà hỏi thì ra ánh sáng.
- Nghe nói họ lấy thịt và cá làm đề mục
để trước mắt rồi quán tưởng cho thấy con thú bị cột trói khiên đến
lò thịt bị hành quyết kêu la thảm khốc, rồi bị phân thây xẻ thịt
đem đi bán; hoặc thấy con cá đương bơi lội tự do dưới nước, kế bị
mắc câu, kéo lên bờ, ngộp thở giảy giụa rồi chết. Thấy cảnh tượng
đau khổ như vậy, lòng từ bi vô lượng phát sanh lên, từ đó đến sau họ
không nở ăn thịt cá nữa. Mình cũng muốn kinh nghiệm như họ; ngồi trước
mâm cơm cũng ra sức quán tưởng, không thấy từ bi ứng hiện chút nào,
trái lại mùi vị thịt cá xông lên thơm mũi, bắt trớn ních đầy bụng rồi
lại thấy thỏa mãn là khác … Cho nên dù trường chay mà lòng còn tham
lam, sân hận, tà kiến vẫn sa địa ngục, không còn tham lam, sân hận, tà
kiến trong lòng dù không ăn chay cũng sanh lên Thiên đàng.
* Trường chay còn sa địa ngục, mà người
giữ giới còn ăn thịt cá mà cũng đi thiên đàng được sao ?
- Người trước không thể sánh với người
sau, bởi họ sợ giới mà không sợ 4 đường ác đạo. Người sau hơn người
trước bởi họ nhờ giới để ngăn ngừa tội lỗi. Người trước chay
trong lý thuyết, người sau chay theo thực tế.